عبدالله مستوفى
19
شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى )
4 - براى تهيهء وسائل نقدى لازمه ، به جهت اصلاحات مذكور در مادهء 2 و 3 اين قرارداد ، دولت انگلستان حاضر است كه يك قرض كافى براى دولت ايران تهيه ، و يا ترتيب انجام آن را بدهد تضمينات اين قرض ، باتفاق نظر دولتين ، از عايدات گمركى ، يا عايدات ديگريكه در اختيار دولت ايران باشد ، تعيين مىشود . تا مدتى كه مذاكرات استقراض مذكور خاتمه نيافته ، دولت انگلستان ، بطور مساعده ، وجوهات لازمه كه براى اصلاحات مذكوره لازم است ، خواهد رسانيد . 5 - دولت انگلستان ، با تصديق كامل احتياجات فورى دولت ايران بترقى وسائل حملونقل كه موجب تأمين و توسعهء تجارت ، و جلوگيرى از قحطى در مملكت مىباشد حاضر است كه با دولت ايران موافقت نموده ، اقدامات مشتركهء ايران و انگليس را راجع بتأسيس خطوط آهن ، و يا اقسام ديگر وسائل نقليه ، تشويق نمايد . در اين باب بايد قبلا مراجعه بمتخصصين شده ، و توافق بين دولتين در طرحهائيكه مهمتر و سهلتر و مفيدتر باشد حاصل شود . 6 - دولتين توافق مينمايند ؛ در باب تعيين متخصصين طرفين ، براى تشكيل كميتهاى كه تعرفهء گمركى را مراجعه و تجديد نظر نموده و با منافع مملكتين و تمهيد و توسعهء وسائل ترقى آن تطبيق نمايند . سواد مراسلهء ضميمه قرارداد جناب مستطات اجل اشرف افخم اميدوارم كه حضرت اشرف ، در دورهء زمامدارى با موفقيت خودتان در امور مملكت ايران ، يقين كردهايد كه دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان هميشه سعى نموده است كه آنچه در قوه دارد ، كابينهء حضرت اشرف را براى اينكه از يكطرف اعادهء نظم و امنيت در داخلهء مملكت تكميل ، و از طرف ديگر ، روابط صميمانهء بين دولتين ايران و انگليس محفوظ باشد ، تقويت نمايد . براى ابراز جديد اين احساسات كه همواره مكنون خاطر كابينهء لندن بوده است ، حالا مأذون هستم كه به حضرت اشرف اطلاع بدهيم كه در موقع امضاى قراردادى كه مربوط بر فرمهائى است كه كابينهء حضرت اشرف اجراى آن را در نظر گرفتهاند ، دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان حاضر خواهند بود با دولت عليهء ايران براى اجراى تقاضاهاى ذيل ، موافقت نمايند . 1 - تجديد نظر در معاهدات حاضره بين دولتين . 2 - جبران خسارات مادى وارده به مملكت ايران ، بواسطهء دول متخاصمهء ديگر . 3 - اصلاحات خطوط سرحدى ايران ، در نقاطى كه طرفين عادلانه تصور نمايند . انتخاب ترتيب قطعى و زمان و وسائل مقتضيهء تعقيب مقاصد فوق در اولين موقع امكان ، موضوع مذاكره بين دولتين خواهد گرديد .